Lensên Optîkî

Lensên optîkî pêkhateyên optîkî yên zelal in ku rûyên wan xwar in û dikarin ronahiyê bişkînin û fokus bikin. Ew bi berfirehî di gelek pergalên optîkî de têne bikar anîn da ku tîrêjên ronahiyê manîpule bikin, dîtinê rast bikin, tiştan mezin bikin û wêneyan çêbikin. Lens di kamerayan, teleskopan, mîkroskopan, çavikên çavan, projektoran û gelek cîhazên din ên optîkî de hêmanên girîng in.

Du cureyên sereke yên lensan hene:

Lensên konveks (an jî yên konverj)Ev lens li navendê ji qiraxan stûrtir in, û ew tîrêjên ronahiyê yên paralel ên ku di nav wan re derbas dibin digihîjin xalek fokusê li aliyê dijberî yê lensê, li hev dicivin. Lensên konveks bi gelemperî di camên mezinkirinê, kamerayan û çavikan de têne bikar anîn da ku dûrbîniyê rast bikin.

Lensên konkav (an jî cihêreng)Ev lens li navendê ji qiraxan ziravtir in, û ew dibin sedema ku tîrêjên ronahiyê yên paralel ên ku di wan re derbas dibin ji hev cuda bibin mîna ku ew ji xalek fokusê ya virtual li heman aliyê lensê werin. Lensên konkav pir caran di rastkirina nêzîkbîniyê de têne bikar anîn.

Lens li gorî dûrahiya fokusê ya wan têne sêwirandin, ku ew dûrahiya di navbera lensê û xala fokusê de ye. Dirêjahiya fokusê asta xwarbûna ronahiyê û çêbûna wêneyê diyar dike.

Hin şertên sereke yên bi lensên optîkî ve girêdayî ev in:

Xala navendîXala ku tîrêjên ronahiyê piştî derbasbûna ji lenzê li hev dicivin an jî xuya dikin ku ji hev cuda dibin. Ji bo lenzeke konveks, ew xala ku tîrêjên paralel li hev dicivin e. Ji bo lenzeke konkav, ew xala ku xuya dikin ku tîrêjên cihêreng ji wir derdikevin e.

Dirêjahiya fokusêDûrahiya di navbera lensê û xala fokusê de. Ew parametreyek girîng e ku hêza lensê û mezinahiya wêneya çêbûyî diyar dike.

Vebûn: Qûtra lensê ku rê dide ronahî derbas bibe. Apertura mezintir rê dide bêtir ronahî derbas bibe, di encamê de wêneyek geştir çêdibe.

Eksena optîkîXeta navendî ya ku ji navenda lensê re derbas dibe, ku perpendîkular li ser rûyên wê ye.

Hêza lensêHêza lensê, ku bi dîopteran (D) tê pîvandin, şiyana şikestinê ya lensê nîşan dide. Lensên konveks xwedî hêzên erênî ne, lê lensên konkav xwedî hêzên neyînî ne.

Lensên optîkî, bi rêdana me ji bo çavdêriya tiştên dûr, rastkirina pirsgirêkên dîtinê, û pêkanîna wênekirin û pîvandinên rast, di gelek warên ji astronomiyê bigire heya zanistên bijîşkî şoreşek çêkirine. Ew di pêşvebirina teknolojiyê û lêkolînên zanistî de roleke girîng dilîzin.