प्रिझम ऑप्टिक्स

प्रिझम हे सपाट, पॉलिश केलेले पृष्ठभाग असलेले पारदर्शक ऑप्टिकल घटक आहेत जे प्रकाशाच्या मार्गावर नियंत्रण ठेवू शकतात जेव्हा तो त्यांच्यामधून जातो. ते बहुतेकदा काचेचे किंवा वेगवेगळ्या अपवर्तन निर्देशांकांसह इतर पारदर्शक पदार्थांपासून बनलेले असतात.

कॅमेरे, दुर्बिणी, सूक्ष्मदर्शक, दुर्बिणी, स्पेक्ट्रोस्कोप आणि इतर अनेक उपकरणांसह प्रकाश नियंत्रित करण्यासाठी आणि हाताळण्यासाठी विविध ऑप्टिकल प्रणाली आणि उपकरणांमध्ये प्रिझमचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. प्रकाशाची दिशा, फैलाव आणि ध्रुवीकरण बदलण्यात ते महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात, ज्यामुळे ते ऑप्टिकल अभियांत्रिकी आणि वैज्ञानिक संशोधनात मौल्यवान घटक बनतात.

येथे काही सामान्य प्रकारचे प्रिझम आणि त्यांचे उपयोग आहेत:

काटकोन प्रिझम: या प्रिझममध्ये दोन लंब पृष्ठभाग असतात आणि बहुतेकदा प्रकाशाचे ९० अंशांनी विचलन करण्यासाठी वापरले जाते. ते सामान्यतः सर्वेक्षण उपकरणे आणि पेरिस्कोपमध्ये वापरले जातात.

पोरो प्रिझम: दुर्बिणीमध्ये वापरले जाणारे, पोरो प्रिझम कॉम्पॅक्ट आणि फोल्डेड ऑप्टिकल मार्ग तयार करण्यास मदत करतात, ज्यामुळे कॉम्पॅक्ट हाऊसिंगमध्ये अधिक विस्तारित ऑप्टिकल मार्ग मिळतो.

कबुतराचा प्रिझम: कबुतराच्या प्रिझमचा आकार असामान्य असतो ज्यामुळे ते प्रतिमा उलटू शकतात किंवा १८० अंशांनी फिरवू शकतात. ते विविध ऑप्टिकल उपकरणे आणि लेसर अनुप्रयोगांमध्ये वापरले जातात.

फैलाव प्रिझम: हे प्रिझम प्रकाशाला त्यांच्या तरंगलांबींनुसार त्याच्या घटक रंगांमध्ये विभक्त करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत. स्पेक्ट्रोस्कोपी आणि इतर रंग-संबंधित अनुप्रयोगांमध्ये ते मूलभूत घटक आहेत.

अ‍ॅमिसी प्रिझम: या प्रकारचा प्रिझम बहुतेकदा स्पॉटिंग स्कोप आणि दुर्बिणींमध्ये आढळतो कारण तो प्रतिमा अभिमुखता दुरुस्त करतो, एक सरळ आणि योग्यरित्या अभिमुख प्रतिमा प्रदान करतो.

छतावरील प्रिझम: बारीक आणि सरळ रेषेतील डिझाइन तयार करण्यासाठी दुर्बिणीमध्ये छतावरील प्रिझम वापरले जातात. ते अधिक कॉम्पॅक्ट फॉर्म फॅक्टरसाठी परवानगी देतात.

प्रिझम हे बहुमुखी ऑप्टिकल घटक आहेत जे शतकानुशतके वापरले जात आहेत आणि प्रकाशाचे अचूक नियंत्रण करण्याची त्यांची क्षमता त्यांना विविध ऑप्टिकल प्रणाली आणि वैज्ञानिक प्रयोगांमध्ये अमूल्य बनवते.प्रिझम ऑप्टिक्सयामध्ये त्यांचे गुणधर्म, प्रकाशाच्या वेगवेगळ्या तरंगलांबींशी असलेले वर्तन आणि विशिष्ट उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी विविध ऑप्टिकल डिझाइनमध्ये त्यांचे एकत्रीकरण समजून घेणे समाविष्ट आहे.

कॉर्नर क्यूब रेट्रोरिफ्लेक्शन प्रिझम

वेज प्रिझमs

पेंटा प्रिझम्स

काटकोन प्रिझम

कबुतराचे प्रिझमs

अ‍ॅमिसी रूफ प्रिझमs