काय आहेफिशआय लेन्सफिशआय लेन्स हा एक प्रकारचा कॅमेरा लेन्स आहे जो एखाद्या दृश्याचे विस्तृत-कोनीय दृश्य तयार करण्यासाठी डिझाइन केलेला असतो, ज्यामध्ये अत्यंत तीव्र आणि वैशिष्ट्यपूर्ण दृश्य विकृती असते. फिशआय लेन्स अत्यंत विस्तृत दृष्टिक्षेत्र टिपू शकतात, जे अनेकदा १८० अंश किंवा त्याहून अधिक असते, ज्यामुळे छायाचित्रकाराला दृश्याचा खूप मोठा भाग एकाच शॉटमध्ये टिपता येतो.

फिशआय लेन्स

फिशआय लेन्सना त्यांचे नाव त्यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण विकृती प्रभावामुळे मिळाले आहे, ज्यामुळे एक गोलाकार किंवा पिंपाच्या आकाराची प्रतिमा तयार होते, जी बरीच अतिरंजित आणि शैलीदार असू शकते. लेन्सच्या वक्र काचेच्या घटकांमधून प्रकाश जात असताना, लेन्स ज्या प्रकारे त्याचे अपवर्तन करते, त्यामुळे हा विकृती प्रभाव निर्माण होतो. छायाचित्रकार या प्रभावाचा उपयोग वैशिष्ट्यपूर्ण आणि गतिमान प्रतिमा तयार करण्यासाठी सर्जनशीलपणे करू शकतात, परंतु जर अधिक नैसर्गिक दिसणारी प्रतिमा हवी असेल तर ही एक मर्यादा देखील ठरू शकते.

फिशआय लेन्स अनेक वेगवेगळ्या प्रकारांमध्ये येतात, ज्यात सर्क्युलर फिशआय लेन्स, क्रॉप्ड-सर्कल फिशआय लेन्स आणि फुल-फ्रेम फिशआय लेन्स यांचा समावेश आहे. या प्रत्येक प्रकारच्या फिशआय लेन्सची स्वतःची खास वैशिष्ट्ये आहेत आणि त्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या फोटोग्राफीसाठी योग्य आहेत.

सरळरेषीय भिंगांच्या विपरीत,फिशआय लेन्सकेवळ फोकल लांबी आणि अपर्चरवरून त्यांचे पूर्णपणे वैशिष्ट्यीकरण होत नाही. व्ह्यू अँगल, इमेज डायमीटर, प्रोजेक्शन प्रकार आणि सेन्सर कव्हरेज हे सर्व घटक यांपासून स्वतंत्रपणे बदलतात.

फॉरमॅट वापरण्याचे प्रकार

वर्तुळाकार फिशआय लेन्स

विकसित करण्यात आलेले फिशआय लेन्सचे पहिले प्रकार 'वर्तुळाकार' लेन्स होते, जे १८०-अंश दृष्टिक्षेत्रासह एक वर्तुळाकार प्रतिमा तयार करू शकतात. त्यांची फोकल लांबी खूप कमी असते, जी साधारणपणे ७ मिमी ते १० मिमी पर्यंत असते, ज्यामुळे त्यांना दृश्याचे अत्यंत विस्तृत कोनातून दृश्य टिपणे शक्य होते.

वर्तुळाकार फिशआय लेन्स

वर्तुळाकार फिशआय लेन्स कॅमेऱ्याच्या सेन्सरवर किंवा फिल्म प्लेनवर वर्तुळाकार प्रतिमा तयार करण्यासाठी डिझाइन केलेल्या असतात. याचा अर्थ असा की, परिणामी प्रतिमेचा आकार वर्तुळाकार असतो आणि त्या वर्तुळाकार भागाभोवती काळ्या कडा असतात, ज्यामुळे एक अनोखा "फिशबोल" (माशांच्या भांड्यासारखा) परिणाम तयार होतो. वर्तुळाकार फिशआय प्रतिमेचे कोपरे पूर्णपणे काळे असतात. हा काळेपणा रेक्टिलिनियर लेन्सच्या हळूहळू होणाऱ्या व्हिग्नेटिंगपेक्षा वेगळा असतो आणि तो अचानकपणे सुरू होतो. वर्तुळाकार प्रतिमेचा उपयोग मनोरंजक आणि सर्जनशील रचना तयार करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. यामध्ये १८०° चा उभा, आडवा आणि कर्णकोनीय व्ह्यू अँगल असतो. परंतु, जर छायाचित्रकाराला आयताकृती आस्पेक्ट रेशो हवा असेल, तर ही एक मर्यादा देखील ठरू शकते.

वर्तुळाकारफिशआय लेन्सयांचा वापर सामान्यतः सर्जनशील आणि कलात्मक छायाचित्रणामध्ये केला जातो, जसे की वास्तुशिल्प छायाचित्रण, अमूर्त छायाचित्रण आणि साहसी खेळांचे छायाचित्रण. तसेच, खगोलशास्त्र किंवा सूक्ष्मदर्शनासारख्या वैज्ञानिक आणि तांत्रिक अनुप्रयोगांमध्ये, जिथे विस्तृत-कोनीय दृश्याची आवश्यकता असते, तिथेही त्यांचा वापर केला जाऊ शकतो.

तिरकस फिशआय लेन्स (यालाच फुल-फ्रेम किंवा आयताकृती लेन्स असेही म्हणतात)

सर्वसाधारण फोटोग्राफीमध्ये फिशआय लेन्स लोकप्रिय झाल्यामुळे, कॅमेरा कंपन्यांनी संपूर्ण आयताकृती फिल्म फ्रेम व्यापण्यासाठी मोठे इमेज सर्कल असलेल्या फिशआय लेन्सचे उत्पादन सुरू केले. त्यांना डायगोनल, किंवा कधीकधी “रेक्टँग्युलर” किंवा “फुल-फ्रेम” फिशआय असे म्हटले जाते.

डायगोनल फिशआय लेन्स हा फिशआय लेन्सचा एक प्रकार आहे, जो १८० ते १९० अंशांच्या डायगोनल फील्ड ऑफ व्ह्यूसह दृश्याचा अल्ट्रा-वाइड-अँगल व्ह्यू तयार करू शकतो, तर त्याचे हॉरिझॉन्टल आणि व्हर्टिकल व्ह्यू अँगल लहान असतात. या लेन्स अत्यंत विकृत आणि अतिरंजित पर्स्पेक्टिव्ह तयार करतात, परंतु सर्क्युलर फिशआय लेन्सच्या विपरीत, त्या कॅमेऱ्याच्या सेन्सर किंवा फिल्म प्लेनची संपूर्ण आयताकृती फ्रेम व्यापतात. लहान सेन्सर असलेल्या डिजिटल कॅमेऱ्यांवर तोच परिणाम मिळवण्यासाठी, कमी फोकल लेन्थची आवश्यकता असते.

कर्णाचा विरूपण प्रभावफिशआय लेन्सयामुळे एक अनोखा आणि नाट्यमय लुक तयार होतो, ज्याचा उपयोग छायाचित्रकार गतिमान आणि लक्षवेधी प्रतिमा टिपण्यासाठी सर्जनशीलपणे करू शकतात. हा अतिरंजित दृष्टिकोन दृश्यामध्ये खोली आणि गतीची भावना निर्माण करू शकतो, तसेच त्याचा उपयोग अमूर्त आणि अतिवास्तववादी रचना तयार करण्यासाठीही केला जाऊ शकतो.

तिरकस फिशआय लेन्स

पोर्ट्रेट किंवा क्रॉप्ड-सर्कल फिशआय लेन्स

कापलेले वर्तुळफिशआय लेन्समी आधी उल्लेख केलेल्या सर्क्युलर फिशआय आणि फुल-फ्रेम फिशआय लेन्स व्यतिरिक्त, डायगोनल आणि सर्क्युलर फिशआय हे आणखी एक प्रकारचे फिशआय लेन्स आहेत. डायगोनल आणि सर्क्युलर फिशआय यांच्यामधील मध्यवर्ती प्रकारात एक गोलाकार प्रतिमा असते, जी फिल्म फॉरमॅटच्या उंचीऐवजी रुंदीसाठी ऑप्टिमाइझ केलेली असते. परिणामी, कोणत्याही चौरस नसलेल्या फिल्म फॉरमॅटवर, गोलाकार प्रतिमा वर आणि खाली कापली जाते, परंतु तरीही डाव्या आणि उजव्या बाजूला काळ्या कडा दिसतात. या फॉरमॅटला “पोर्ट्रेट” फिशआय म्हणतात.

क्रॉप्ड-सर्कल फिशआय लेन्स

या लेन्सची फोकल लांबी साधारणपणे 10-13 मिमी असते आणि क्रॉप-सेन्सर कॅमेऱ्यावर त्याचे दृश्यक्षेत्र अंदाजे 180 अंश असते.

फुल-फ्रेम फिशआय लेन्सच्या तुलनेत क्रॉप्ड-सर्कल फिशआय लेन्स हा एक अधिक किफायतशीर पर्याय आहे, आणि त्या वर्तुळाकार विरूपण प्रभावासह एक अनोखा दृष्टीकोन देतात.

लघु फिशआय लेन्स

लहान डिजिटल कॅमेऱ्यांमध्ये, विशेषतः सुरक्षा कॅमेरे म्हणून वापरताना, कव्हरेज वाढवण्यासाठी अनेकदा फिशआय लेन्स वापरल्या जातात. एम१२ फिशआय लेन्स आणि एम८ फिशआय लेन्स यांसारख्या लहान फिशआय लेन्स, सुरक्षा कॅमेऱ्यांमध्ये सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या लहान-फॉर्मेट सेन्सर इमेजर्ससाठी डिझाइन केलेल्या आहेत. वापरल्या जाणाऱ्या लोकप्रिय इमेज सेन्सर फॉरमॅट आकारांमध्ये १/४″, १/३″, आणि १/२″ यांचा समावेश आहे. इमेज सेन्सरच्या सक्रिय क्षेत्रानुसार, तीच लेन्स मोठ्या इमेज सेन्सरवर (उदा. १/२″) गोलाकार प्रतिमा आणि लहान सेन्सरवर (उदा. १/४″) पूर्ण फ्रेम प्रतिमा तयार करू शकते.

चानसीसीटीव्हीच्या एम१२ ने टिपलेली नमुन्यादाखल छायाचित्रेफिशआय लेन्स:

चानसीसीटीव्हीच्या एम१२ फिशआय लेन्सने टिपलेली नमुना छायाचित्रे-०१

चानसीसीटीव्हीच्या एम१२ फिशआय लेन्सने टिपलेली नमुना छायाचित्रे-०२

चानसीसीटीव्हीच्या एम१२ फिशआय लेन्सने टिपलेली नमुना छायाचित्रे-०३