वेगवेगळ्या नाभीय लांबीवर विपथनं वेगवेगळ्या प्रकारे कशी प्रकट होतात?

विकृतीऑप्टिकल प्रणालीद्वारे तयार झालेली वास्तविक प्रतिमा आणि आदर्श प्रतिमा यांच्यातील फरकाला हे सूचित करते; ऑप्टिकल प्रणालीच्या अभिकल्पामध्ये ही एक अपरिहार्य घटना आहे.

वेगवेगळ्या नाभीय लांबीच्या भिंगांमध्ये त्यांच्या दृष्टिकोनातील फरक, भिंगाच्या वक्रतेच्या गरजा आणि भौतिक रचनेमुळे विपथनांच्या प्रकारात आणि प्रकटीकरणात लक्षणीय फरक दिसून येतो.

नाभीय अंतरानुसार बदलणारी, काही सामान्य प्रकारच्या विपथनांची विशिष्ट रूपे खालीलप्रमाणे आहेत:

1.विकृती

विकृती आणि नाभीय अंतरातील बदल यांच्यातील संबंध थेट आणि स्पष्ट आहे. कमी नाभीय अंतरावर, लेन्समध्ये बॅरल विकृती होण्याची शक्यता असते, आणि नाभीय अंतर कमी झाल्यावर विकृतीचे प्रमाण वाढत जाते; जास्त नाभीय अंतरावर, लेन्समध्ये पिन्कुशन विकृती दिसू शकते, जरी तिचे प्रमाण सामान्यतः कमी असते; आणि ८५ मिमी किंवा त्याहून अधिक नाभीय अंतरावर, विकृती जवळजवळ नगण्य होते.

2.गोलाकार विपथन

गोलाकार विपथन हे नाभीय अंतराच्या घनाशी व्यस्त प्रमाणात असते; दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास, नाभीय अंतर जितके कमी, तितके विपथन अधिक स्पष्ट दिसते. त्यामुळे, कमी नाभीय अंतराच्या भिंगांवर गोलाकार विपथनाचा अधिक परिणाम होतो, जे प्रामुख्याने केंद्र आणि कडांच्या नाभीबिंदूंमधील लक्षणीय फरकाच्या रूपात दिसून येते, ज्यामुळे स्पष्ट अस्पष्ट गोलाकार ठिपके तयार होतात.

मोठ्या अपर्चरच्या परिस्थितीत हा परिणाम आणखी गंभीर असतो. फोकल लांबी वाढल्याने स्फेरिकल अॅबरेशन तुलनेने कमी होत असले तरी, मोठे अपर्चर वापरताना समस्या कायम राहू शकतात.

विकृती वेगवेगळ्या प्रकारे प्रकट होतात-०१

नाभीय अंतरानुसार विपथनांमध्ये बदल होतो.

3.कोमा अॅबरेशन

कोमा हे दृष्टिक्षेत्राचे एक कार्य आहे, जे नाभीय लांबीच्या व्यस्त प्रमाणात असते: नाभीय लांबी जितकी कमी, दृष्टिक्षेत्र तितके विस्तृत.

त्यामुळे, विस्तृत दृष्टिक्षेत्रकमी फोकल लांबीचे लेन्सयामुळे ऑफ-अॅक्सिस किरणांचा आपतन कोन मोठा होतो, ज्यामुळे लक्षणीय कोमा निर्माण होतो, जो बिंदू प्रकाश स्रोताच्या प्रतिमेमध्ये धूमकेतूच्या शेपटीसारखा दिसतो; तर जास्त फोकल लांबीच्या लेन्समध्ये दृष्टिक्षेत्र लहान असते आणि कोमा तुलनेने लहान असतो.

4.दृष्टिवैषम्य

दृष्टिवैषम्य हे दृष्टिक्षेत्रावर अवलंबून असते आणि सामान्यतः वाइड-अँगल शूटिंग करताना दिसून येते. कमी नाभीय लांबीच्या वाइड-अँगल लेन्समध्ये, प्रकाशीय अक्षापासून दूर जाणारे प्रकाशकिरण असममित पृष्ठभागांवरून जातात; यामुळे रेखांशाच्या आणि बाहूच्या प्रतलांची नाभीय लांबी भिन्न होऊ शकते, ज्यामुळे प्रतिमा एका दिशेने अस्पष्ट दिसते तर दुसऱ्या दिशेने तुलनेने स्पष्ट राहते.

त्याउलट, टेलीफोटो लेन्सवर दृष्टिवैषम्याचा परिणाम कमी होतो कारण दृष्टिक्षेत्रातील प्रकाश किरण प्रकाशीय अक्षाच्या अधिक जवळून प्रवास करतात.

5.क्षेत्र वक्रता

क्षेत्र वक्रता म्हणजे प्रतिमा प्रतलाची नैसर्गिकरित्या वक्र होण्याची प्रवृत्ती, जी विशेषतः कमी नाभीय लांबीच्या लेन्समध्ये ठळकपणे दिसून येते. वाइड अँगल लेन्समध्ये दृष्टिक्षेत्राच्या कडेला प्रकाशाचा आपतन कोन मोठा असतो आणि इष्टतम नाभीय प्रतल स्पष्टपणे वक्र असते, ज्यामुळे प्रतिमेचा मध्यभाग आणि कडा एकाच वेळी सुस्पष्टपणे फोकसमध्ये नसण्याची शक्यता असते.

विकृती वेगवेगळ्या प्रकारे प्रकट होतात-०२

विविध प्रकारच्या विकृतींचे प्रकटीकरण

6.क्रोमॅटिकaविदारकता

वर्णविपथन प्रामुख्याने वेगवेगळ्या तरंगलांबीचा प्रकाश वेगवेगळ्या बिंदूंवर केंद्रित होण्याच्या स्वरूपात दिसून येते, या घटनेचा नाभीय अंतराशी एक गुंतागुंतीचा संबंध असतो. विविध तरंगलांबींसाठी अपवर्तनांकामधील फरकांमुळे वेगवेगळ्या रंगांचे नाभीबिंदू एकमेकांपासून दूर जातात (अनुदैर्ध्य वर्णविपथन) किंवा विवर्धनाच्या पातळ्यांमध्ये भिन्नता येते (पार्श्व वर्णविपथन).

कमी फोकल लांबीचे लेन्सत्यांचा ऑप्टिकल मार्ग लहान असतो आणि त्यांमध्ये क्रोमॅटिक अॅबरेशन कमी आढळते, परंतु त्यांच्या विस्तृत दृष्टिकोनामुळे, त्यांच्या कडांवर जांभळ्या किंवा हिरव्या रंगाच्या पट्ट्या दिसण्याची शक्यता असते.

टेलिफोटो लेन्समध्ये प्रकाशाचा मार्ग लांब असतो, ज्यामुळे क्रोमॅटिक ॲबरेशन अधिक ठळकपणे दिसून येते. हे फोकसमध्ये असलेल्या वस्तूंच्या कडांभोवती जांभळ्या किंवा हिरव्या रेषांच्या रूपात दिसून येते आणि हे क्रोमॅटिक ॲबरेशन संपूर्ण प्रतिमेवर समान रीतीने पसरलेले असते. उच्च-कॉन्ट्रास्ट असलेल्या वस्तूंचे फोटो काढताना ही जांभळी किनार विशेषतः तीव्र असते.

शिवाय, वेगवेगळ्या नाभीय लांबींवर छिद्रातील बदलांचा विपथन नियंत्रणावरील परिणाम बदलतो.

उदाहरणार्थ, वाइड-अँगल लेन्सचे ॲपर्चर कमी केल्याने कडांवरील ॲस्टिग्मॅटिझम आणि क्रोमॅटिक ॲबरेशनमध्ये सुधारणा होऊ शकते, परंतु डिस्टॉर्शनमधील सुधारणा नगण्य असते; टेलिफोटो लेन्सचे ॲपर्चर कमी केल्याने ॲक्सियल क्रोमॅटिक ॲबरेशन आणि स्फेरिकल ॲबरेशनमध्ये सुधारणा होऊ शकते, परंतु इष्टतम रिझोल्यूशन मिळवण्यासाठी आणि स्फेरिकल ॲबरेशन नाहीसे करण्यासाठी सहसा १-२ स्टॉपने ॲपर्चर कमी करावे लागते.


पोस्ट करण्याची वेळ: १७ जुलै २०२६